Báo Công Giáo | Tin tức công giáo | Viettel Kon Tum

Trẻ chơi làm vườn, để học cách sống xanh

Đăng lúc: Thứ hai - 05/01/2015 22:39 - Người đăng bài viết: thanhtu

Trẻ chơi làm vườn, để học cách sống xanh

Một giường rau, một vườn trường, một nông trại chuyên nghiệp, dù ở quy mô nào đều ngồn ngộn bài học tiềm năng cho trẻ tùy theo hướng nhà giáo dục tiếp cận.

 

Học sinh học với vườn tại Trường Hougang Primary- Singapore 

Người Mỹ chẳng ngạc nhiên khi bà Obama ra cuốn sách làm vườn rau hồi tháng 5 vừa rồi. Bởi lẽ, các nhà giáo dục Mỹ đã dùng vườn để dạy trẻ học cách tái tạo môi trường sống trong tương lai, từ hơn nửa thế kỷ qua. Cho nên, cuốn sách của đệ nhất phu nhân của nước Mỹ cẩn trọng dẫn ra truyền thống giáo dục đó ngay trong tựa đề: “The Story of the White House Kitchen Garden and Gardens Across America” (Trồng trọt ở Mỹ: Câu chuyện về vườn rau Nhà Trắng và những khu vườn trên khắp nước Mỹ).

National Gardening Association (NGA) là một tổ chức hàng đầu của Mỹ đã tạo ra hàng ngàn vườn trong trường học trên khắp nước Mỹ và trên 15 quốc gia. NGA gọi đó là garden school (vườn học), với sứ mệnh “một khu vườn cho một trường học”. Họ làm từ tận hồi 1928, khi Mỹ đã là một nước công nghiệp hàng đầu.

Và trong danh sách alumni (cựu học sinh) của họ có tên cựu tổng thống Jimmy Carter và hàng trăm nhân vật lãnh đạo khác ảnh hưởng lên thế giới. Ngày nay NGA vẫn dùng nông nghiệp để dạy học sinh Mỹ về lãnh đạo.

Chẳng hạn như mỗi năm, NGA tổ chức một chuyến đi cho học sinh trung học Mỹ đi làm nông tại nhiều nước trên thế giới. Tour này từng đến Việt Nam vài lần. Học sinh đi như vậy không hẳn để sau này thành nhà nông giỏi, mà học sinh sẽ trải nghiệm những thách thức toàn cầu như suy thoái đất, biến đổi khí hậu,tác động của con người, của thương mại lên môi trường, cũng như cách phản ứng của nông dân, doanh nghiệp và các chính phủ đối với thách thức trong tương lai. Đó là một loại giáo án để giúp trẻ em Mỹ làm nông học cách lãnh đạo (bản thân, thế giới).

Câu chuyện giáo dục này góp phần giải thích vì sao cho đến lúc này, Mỹ vẫn là quốc gia dẫn đầu tiến trình đối phó hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu, về công nghệ, chính sách, doanh nghiệp, chuyên gia…

Giường rau trong trường học

Ít nhất 10.000 học sinh trải nghiệm các chương trình của NGA không ngạc nhiên lắm với vườn rau của bà Obama trong Nhà Trắng, vì chúng mỗi ngày vẫn chăm vườn rau của mình, cho dù chúng đang ở giữa siêu đô thị New York đi chăng nữa.

Đất đô thị mắc như vàng, làm sao có vườn cho học sinh chơi? Các nhà giáo dục Mỹ, Anh, Úc, Singapore…dùng “raised bed” là những vườn nâng nhỏ như cái giường đặt trong trường học mẫu giáo, tiểu học, trung học cho trẻ chơi làm vườn. Cha mẹ cũng dùng nó ở nhà để dạy trẻ. Một khu phố cũng tạo ra vườn cộng đồng để phục vụ trẻ em chơi mà học. Chả lẽ học sinh Mỹ học làm nhà nông?

Không, hàng tấn giáo trình dạy trẻ về giá trị sống, kỹ năng sống, về sức khỏe, thiên nhiên và trách nhiệm…được chia sẻ, bán và mua trên môi trường kỹ thuật số. Chẳng hạn đại học Ilinois tạo ra cả phần mềm để cha mẹ theo đó chơi vườn với con hàng ngày với nhiều giáo án có tính chuẩn tắc sư phạm. Vườn học trở thành một giáo cụ, chất liệu, bối cảnh vui, có thực, thách thức nhưng dễ chơi đối với trẻ nhỏ, bởi trẻ nhỏ, cho trẻ nhỏ. Trẻ dễ dàng trải qua những nội dung chơi khó như về tài chính, kinh doanh, thị trường, lên kế hoạch, ý niệm về thời gian, tính có hạn của đất và nước, đạo đức môi trường…

Nhiều du khách Việt Nam đã thấy học sinh Malaysia, Singapore, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật, Anh, Úc…chơi những vườn rau trong trường, đi đến nông trại, trại hè dài ngày nông trại… Và trong nhiều năm qua, học sinh nước ta cũng bắt đầu chơi vườn, chơi trang trại.

Làm vườn học sống xanh

Một giường rau, một vườn trường, một nông trại chuyên nghiệp, dù ở quy mô nào đều ngồn ngộn bài học tiềm năng cho trẻ tùy theo hướng nhà giáo dục tiếp cận. Theo hướng “sống xanh” – khái niệm phần lớn người ta hiểu là sống theo cách bền vững – khuyến nghị của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp thế giới FAO (www.fao.org/schoolgarden), Unicef (www.unicef.org/education) rất đáng để nhà giáo dục (dùng vườn để dạy ở trường), cha mẹ (dùng vườn để dạy ở nhà) tham khảo.

Dùng vườn học dạy trẻ cách sống xanh (Ảnh của website trường Steinhardt, ĐH New York, Mỹ (steinhardt.nyu.edu)

Với những chiếc giường rau nhỏ, trẻ em nhiều nước với những vụ mùa nhỏ tự tay làm ra, đang được chuẩn bị thái độ tích cực để đương đầu với những thách thức môi trường toàn cầu mà chúng là nhân vật chính phải trải qua, không phải người lớn bây giờ.

Hẳn vậy, mươi năm nữa, thế hệ bà Obama đâu thể nào thay đổi thế giới, mà là bọn trẻ. Người lớn bây giờ, chỉ có thể góp sức giúp chúng “tư duy lại tương lai”, cảm nhận mặt đất, nước, thức ăn, mặt trời, không khí qua chính bàn tay, khối óc, tâm hồn và thể chất của chúng (giới chuyên gia kỹ năng sống gọi là 4H: Health-sức khỏe, Heart-tâm hồn, Head-trí óc và Hand-hành vi).

Đối với học trò Mỹ, vườn rau của Nhà Trắng có lẽ không khác lắm với vườn trường trên khắp nước Mỹ của chính chúng, và những ước muốn dẫn đầu thế giới (giải quyết thách thức) tiếp tục nảy nở trong lòng tuổi thơ nước Mỹ.

Chợt nhớ, mấy ngàn năm trước, “ông thầy của nhân loại”, triết gia Plato ở vườn Akademia giữa thành Athena bàn về giáo dục trẻ nhỏ: hãy đưa trẻ mới lớn về nông thôn.

NGUYỄN THẠCH

(Chuyên viên huấn luyện kỹ năng sống)


Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

 Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 22
  • Hôm nay: 609
  • Tháng hiện tại: 31021
  • Tổng lượt truy cập: 3722621